Zapraszamy do wysłuchania przedwojennej pieśń Chasydów Ger w wykonaniu Jakuba Wasilewicza. Jest to pieśń, którą Chasydzi śpiewali przed wojną w Polsce w drodze do swojego Rabina w Górze Kalwarii, a więc w świecie, który już nie istnieje. Co ciekawe Chasydzi nie śpiewali jej po hebrajsku czy w jidysz, ale śpiewali ją po polsku.
Pieśń poznałem dzięki spotkaniu ze Szlomo Schlesingerem z Dąbrowy Górniczej, które miało miejsce w Nowym Jorku – najprawdopodobniej w roku 2017 lub 2018. Pan Szlomo, z którym miałem wówczas przyjemność rozmawiać, miał już niemal sto lat. Niestety, dziś nie ma go już wśród nas.
Nagrałem i wykonałem tą pieśń, aby choć na chwilę przywrócić pamięć o przedwojennej żydowskiej społeczności w Polsce i ukazać zaginiony świat polskich Chasydów.
Jakub Wasilewicz
Posłuchaj pieśni Chasydów Ger w wykonaniu Jakuba Wasilewicza pt. „Jadą Chassidim Do Góry”:
Przenieśmy się na chwile do przedwojennej Polski. Do cadyka Altera z dynastii Ger (Góra Kalwaria w języku hebrajskim) zjeżdżają wyznawcy z całego świata, często zostają na dłużej, aby w tym magicznym mieście studiować w synagodze Talmud i zwoje Tory. Dwór cadyka jest oblegany, niektórzy młodzieńcy wchodzą na drzewa lub dach dworu i tkwią tam godzinami, aby tylko móc zobaczyć wielkiego rebego lub doświadczyć szczęścia najwyższego – audiencji. Marzeniem wielu jest usłyszeć od rebe choć „szalom aleichem”.
Rabin Jehuda Arie Lejb Alter urodzony w 1847 r., znany również jako „Sfas Emes” cieszył się wśród chasydów niebywałą popularnością. „Dziennik Poznański” pisał o nim tak: „Rabin Jehuda Arie Lejb Alter zatopiony był w nauce Talmudu. Na obrzędy przez niego sprawowane zjeżdżali się do Góry Kalwarii chasydzi z najdalszych zakątków Królestwa i Cesarstwa, a nawet z zagranicy. Chasydzi Ger zjeżdżali do Góry dwa lub trzy razy do roku, a zjazdy te tak były znane, że nawet w Nowy Rok (Rosz HaSzana) i „Jom Kipur” dochodziło do 10 tysięcy Żydów”. Wyznawcy skupieni wokół stołu, a nawet pod stołem, śledzili i interpretowali każde jego słowo, każdy ruch i gest, konkurując o resztki strawy z cadykowej misy.
Chasydzi przybywali do Góry Kalwarii przede wszystkim kolejką grójecką, ale też końmi, a nawet pieszo. Wśród nich byli prości chasydzi. Rabin Alter wspierał biednych żydów, często im pomagał, chętnie rozmawiał, wspierając choć słowem. Starozakonni podróżujący z daleka dojeżdżali do Warszawy, tu przesiadali się z innych środków komunikacji do kolejki grójeckiej. W związku z tym kolejka wyprawiała pociąg za pociągiem.
Następcą Altera został jego syn Abraham Mordechaj Alter, „Imrei Emes” (1865–1948). Cadyk Abraham Mordechaj Alter objął dziedzictwo dworu górokalwaryjskiego od 1905 roku i był ostatnim cadykiem mieszkającym w Górze Kalwarii. Cadycy z Góry Kalwarii stali się najbardziej wpływową grupą chasydów na ziemiach Królestwa.
Jakub Wasilewicz
Jadą Chassidim do GóryJadą Chassidim do Góry, do GóryStare, Młode i bachuryJadą, jadą, ja-a-a-dąJadą Chassidim do Góry, do GóryStare, Młode i bachuryJadą, jadą, ja-a-a-dąChociaż w domu wszystko mają, wszystko mająA do Góry UciekająJadą, jadą , ja-a-a-dąJadą Chassidim do Góry, do GóryStare, Młode i bachuryJadą, jadą, ja-a-a-dąChociaż w domu wszystko mają, wszystko mają,O Olam HaZe zapominają,Jadą, jadą , ja-a-a-dąJadą Chassidim do Góry, do GóryStare, Młode i bachuryJadą, jadą, ja-a-a-dąW Czwartki, w piątki nie sypiają, nie sypiająCałe noce chassidus gadająJadą, jadą, ja-a-a-dąJadą Chassidim do Góry, do GóryStare, Młode i bachuryJadą, jadą, ja-a-a-dąWszyscy mają jedną wolę, jedną wolęStać blisko przy Rebbe stoleJadą, jadą, ja-a-a-dąJadą Chassidim do Góry, do GóryStare, Młode i bachuryJadą, jadą, ja-a-a-dąNic nikogo nie pytają, nie pytająTylko z Rebbe się witająJadą, jadą, ja-a-a-dąJadą Chassidim do Góry, do GóryStare, Młode i bachuryJadą, jadą, ja-a-a-dąKiedy Rebbe daje sz’rajim, daje sz’rajimZ tego mają Yiras szamaimJadą, jadą, ja-a-a-dąJadą Chassidim do Góry, do GóryStare, Młode i bachuryJadą, jadą, ja-a-a-dąMięso jedzą, wódkę piją, wódkę pijąJejcer Horo za kapure bijąJadą, jadą, ja-a-a-dąJadą Chassidim do Góry, do GóryStare, Młode i bachuryJadą, jadą, ja-a-a-dąA gdy Rebbe mówi Tojre, mówi TojreUczy ich Avodas HaBojreJadą, jadą, Ja-a-a-dąJadą Chassidim do Góry, do GóryStare, Młode i bachuryJadą, jadą, ja-a-a-dąA gdy z Rebbe się żegnają, sie żegnająChassidus ze sobą zabierająJadą, jadą, ja-a-a-dąJadą Chassidim do Góry, do GóryStare, Młode i bachuryJadą, jadą, ja-a-a-dą
Źródło informacji:
– materiały przesłane przez autora
