Komunikat Forum Muzyki Tradycyjnej w sprawie ustawy o zespołach ludowych:
Drodzy pasjonaci muzyki tradycyjnej polskiej wsi,
W przestrzeni medialnej pojawiła się niedawno informacja o złożonym w Sejmie poselskim projekcie ustawy o zespołach ludowych zainicjowanym przez Polskie Stronnictwo Ludowe. Pomysł uchwalenia takiej ustawy wzbudził w środowisku dyskusję na temat jej zasadności, ale i grup twórców oraz obszarów tematycznych, których w zaproponowanym kształcie ona nie obejmuje.
Jako Forum Muzyki Tradycyjnej – zrzeszenie organizacji pozarządowych zajmujących się muzyką tradycyjną polskiej wsi – chcielibyśmy zgłosić swoje poprawki do ustawy i zachęcić również Was do udziału w trwających konsultacjach nad projektem ustawy, zainicjowanych przez jej autorów.
KONSULTACJE TRWAJĄ DO 17 MAJA – ważne jest, żeby zabrało w nich głos jak najwięcej osób.
Jak zgłosić uwagi?
Na początek zachęcamy do zapoznania się z tekstem ustawy na stronie internetowej Sejmu RP: https://www.sejm.gov.pl/Sejm10.nsf/agent.xsp?symbol=KONSULTOWANY_PROJEKT&NrProjektu=RPW/13278/2026
Link do ankiety, w której można sugerować swoje uwagi i poprawki: https://opiniowanie.sejm.gov.pl/RPW-13278-2026
Instrukcja – jak zgłosić uwagi?
1. Wejdź na stronę https://opiniowanie.sejm.gov.pl/RPW-13278-2026 (należy się zalogować, można to zrobić przez Profil zaufany, aplikację Obywatel, bankowość elektroniczną lub E-dowód).
2. Zaakceptuj zasady konsultacji społecznych.
3. Wypełnij ankietę oceniającą ustawę (proponowany przez nas komentarz całości ustawy znajdziesz poniżej).
4. Przejdź do komentowania wybranych artykułów – dodaj własne komentarze lub proponowane przez nas komentarze do artykułów 2, 3 i 5 (zamieszczone poniżej).
5. Przejdź do podsumowania i wyślij swoje uwagi.
Jakie zgłosić uwagi?
Przygotowaliśmy list otwarty do autorów ustawy, w którym wskazujemy potrzebne zmiany:
• objęcie wsparciem inicjatyw edukacyjnych w rodzaju Ognisk Muzyki Tradycyjnej oraz zespołów ludowych złożonych w całości lub w większości z osób małoletnich
• priorytetowe wsparcie działań, które w sposób bezpośredni odwołują się do lokalnych tradycji i kultury
• podjęcie działań w zakresie stworzenia równoległego programu kształcenia edukatorów w zakresie tradycyjnej muzyki, tańca i rzemiosł
• podjęcie dialogu przy pracach nad ustawą z instytucjami, które dotychczas wspierały inicjatywy związane z muzyką tradycyjną (m.in. NIMiT, NCK, NID, NIKiDW)
• opracowanie ogólnopolskiej strategii dokumentacji, ochrony i przywracania do żywego obiegu kulturowego muzyki tradycyjnej polskiej wsi
Przeczytaj cały list Forum Muzyki Tradycyjnej:
Jeśli zdecydujesz się na wzięcie udziału w konsultacjach, możesz skorzystać z sugerowanych przez nas zmian i zamieścić je w ankiecie oraz jako komentarze do artykułów:
Komentarz do całości projektu ustawy:
Projekt ustawy o zespołach ludowych proponuje istotne wsparcie systemowe dla grup tego rodzaju, nie obejmuje jednak wsparciem artystów ludowych działających indywidualnie lub w małych grupach. Potrzebne jest rozszerzenie w ustawie definicji zespołu ludowego, umożliwiające objęcie wsparciem szerokiej rzeszy oddolnych inicjatyw edukacyjnych i animacyjnych. Wówczas mógłby on pełniej realizować swoją rolę, gdyż zostałby uzupełniony o perspektywę wynikającą z ratyfikowanej przez Polskę Konwencji UNESCO z 2003 roku.
Na pewno wymaga również konsultacji z instytucjami, które dotychczas wspierały inicjatywy z dziedziny muzyki tradycyjnej. Namysłu wymagają też kwestie członkostwa w zespołach ludowych osób małoletnich oraz udział poszczególnych osób w działaniach kilku zespołów. Ponadto ciałem opiniującym zgłoszenia zespołów ludowych do wpisu do rejestru powinna być niezależna komisja złożona z ekspertów z różnych środowisk i instytucji zajmujących się muzyką tradycyjną polskiej wsi.
Komentarz do Art. 2.
Definicja zespołu ludowego powinna być szersza i obejmować również grupy śpiewacze, ogniska muzyki tradycyjnej oraz domy tańca. Również sposoby realizacji zadań przez zespół ludowy powinny być rozszerzone o przekaz tradycji w relacji mistrz-uczeń oraz działania na rzecz zachowania niematerialnego dziedzictwa narodowego.
Propozycja nowego brzmienia artykułu:
1. Zespołem ludowym są następujące podmioty, które prowadzą działalność artystyczną polegającą na wykonywaniu i przekazywaniu tradycyjnej kultury ludowej, w szczególności muzyki, śpiewu, tańca lub obrzędów regionalnych:
a) zespół regionalny;
b) zespół pieśni i tańca;
c) kapela tradycyjna;
d) grupa śpiewacza;
e) ognisko muzyki tradycyjnej;
f) dom tańca.
2. Zespoły ludowe realizują zadania, które są kluczowe dla ich funkcjonowania i rozwoju, w szczególności:
1. kultywowanie muzycznych tradycji własnego regionu poprzez ich praktykowanie i przekazywanie w formach właściwych dla danej tradycji oraz organizacja obchodów i wydarzeń związanych z lokalnymi rytuałami i obyczajami;
2. prowadzenie działań społecznych poprzez organizację działań animacyjnych, dokumentacyjnych, edukacyjnych, zabaw tanecznych, rekonstrukcji obrzędów, koncertów czy innych wydarzeń promujących kulturę tradycyjną skierowanych do lokalnej społeczności;
3. wspieranie amatorskich ruchów artystycznych na wsiach i w miastach poprzez tworzenie przestrzeni do działań kulturalnych;
4. wspieranie lokalnych systemów rozwoju kompetencji edukatorów w celu zapewnienia przekazu i rozwoju regionalnej tradycji;
5. współpraca z lokalnymi instytucjami kultury;
6. przekazywanie tradycji kulturowych w drodze bezpośredniego przekazu międzypokoleniowego, w szczególności w relacji mistrz–uczeń;
7. działania na rzecz zachowania niematerialnego dziedzictwa kulturowego, w szczególności poprzez podtrzymywanie ciągłości tradycji muzycznych, tanecznych i obrzędowych;
8. wykonywanie innych zadań związanych ze wspieraniem rozwoju przedsiębiorczości na wsi i podejmowaniem działań na rzecz środowisk wiejskich.
Komentarz do Art. 3.
Członkami zespołu ludowego powinny móc też zostawać również osoby małoletnie, reprezentowane przez swoich przedstawicieli ustawowych. Jedna osoba powinna móc być członkiem więcej niż jednego zespołu ludowego, w praktyce bardzo często zdarza się, że jedna osoba jest jednocześnie liderem Ogniska Muzyki Tradycyjnej, muzykantem w kapeli tradycyjnej i członkiem grupy śpiewaczej
Propozycja nowego brzmienia artykułu:
- Członkiem zespołu ludowego może być każda osoba, która ukończyła lat 18.
2. Za zgodą przedstawicieli ustawowych w działalności zespołu mogą brać także udział osoby, które ukończyły 13 lat.
3. Członkami zespołu mogą być również przedstawiciele ustawowi osób małoletnich (poniżej 13. roku życia) biorących udział w działalności zespołu – dotyczy zespołów dziecięcych, nastawionych na edukację najmłodszych.
4. Szczegółowe zasady i warunki wstępowania i występowania z zespołów ludowych określają statuty zespołów. Statut może przewidywać dodatkowe wymogi dla członków zespołu.
Komentarz do Art. 5.
Ciałem opiniującym zgłoszenia zespołów ludowych do wpisu do rejestru powinna być niezależna komisja złożona z ekspertów z różnych środowisk i instytucji zajmujących się muzyką tradycyjną polskiej wsi.
Propozycja nowego brzmienia artykułu:
1. Zespół ludowy podlega obowiązkowi wpisu do Krajowego Rejestru Zespołów Ludowych, zwanego dalej „rejestrem”, prowadzonego przez Agencję Restrukturyzacji
i Modernizacji Rolnictwa.
2. Zespół ludowy nabywa osobowość prawną z chwilą dokonania wpisu do rejestru.
3. Zespół ludowy uzyskuje możliwość wpisu do rejestru po wydaniu pozytywnej opinii przez Narodowy Instytut Kultury i Dziedzictwa Wsi, którą zespół przedkłada wraz z wnioskiem o wpis do rejestru. Ciałem opiniującym zgłoszenia zespołów ludowych do wpisu do rejestru będzie niezależna komisja złożona z ekspertów z różnych środowisk i instytucji zajmujących się muzyką tradycyjną polskiej wsi.
Dodatkowe pytania można kierować pod adresem: [email protected]
